12 con giáp

Mười hai con giáp hay còn được gọi là sinh tiếu (生肖) là một sơ đồ phân loại dựa trên âm lịch gán một con vật và các thuộc tính đã biết của nó cho mỗi năm trong một chu kỳ 12 năm lặp lại. Chu kỳ 12 năm xấp xỉ 11,85 năm của chu kỳ quỹ đạo Sao Mộc.[1] Có nguồn gốc từ Trung Quốc, mười hai con giáp và các biến thể của nó được sử dụng ở các quốc gia vùng văn hóa Á Đông như Nhật Bản,[2] Hàn Quốc,[3] Triều Tiên, Trung Quốc và Việt Nam.

Tên gọi Biểu tượng

12 con giáp đông phương. Mỗi con giáp đều có tên gọi và biểu tượng riêng.

Tên gọi	Tý, Sửu, Dần, Mão, Thìn, Tỵ, Ngọ, Mùi, Thân, Dậu, Tuất, Hợi.
Biểu tượng	100px

12 con giáp đông phương

Số	Chi	Việt	Hoa	Nhật	Triều Tiên	Âm – Dương	Hoàng đạo¹	Hướng	Mùa	Tháng âm lịch	Giờ
1	子	tý	zǐ	ね ne	자 ja	Dương	chuột	0° (bắc)	đông	11 (đông chí)	11 giờ đêm – 1 giờ sáng
2	丑	sửu	chǒu	うし ushi	축 chug	Âm	trâu	30°	đông	12	1 – 3 giờ sáng
3	寅	dần	yín	とら tora	인 in	Dương	hổ	60°	xuân	1	3 – 5 giờ sáng
4	卯	mão	mǎo	う u	묘 myo	Âm	mèo (tại Trung Quốc, Bán đảo Triều Tiên, Nhật Bản là thỏ)	90° (đông)	xuân	2 (xuân phân)	5 – 7 giờ sáng
5	辰	thìn	chén	たつ tatsu	진 jin	Dương	rồng	120°	xuân	3	7 – 9 giờ sáng
6	巳	tỵ	sì	み mi	사 sa	Âm	rắn	150°	hè	4	9 – 11 giờ trưa
7	午	ngọ	wǔ	うま uma	오 o	Dương	ngựa	180° (nam)	hè	5 (hạ chí)	11 giờ trưa – 1 giờ chiều
8	未	mùi	wèi	ひつじ tsuji	미 mi	Âm	dê (tại bán đảo Triều Tiên là cừu)	210°	hè	6	1 – 3 giờ chiều
9	申	thân	shēn	さる saru	신 sin	Dương	khỉ	240°	thu	7	3 – 5 giờ chiều
10	酉	dậu	yǒu	とり tori	유 yu	Âm	gà	270° (tây)	thu	8 (thu phân)	5 – 7 giờ tối
11	戌	tuất	xū	いぬ inu	술 sul	Dương	chó	300°	thu	9	7 – 9 giờ tối
12	亥	hợi	hài	い i	해 hae	Âm	lợn	330°	đông	10	9 – 11 giờ đêm

Giờ âm lịch–

Giờ ta	Tên gọi	Giờ tây	Tính cách
1. Giờ Tý – Chuột	Tên tiếng trung: Tý – 子 (zǐ) = Chuột – láoshǔ (老 鼠)	Thời gian: 23 – 1 giờ sáng.	Đây được coi là thời điểm chuột hoạt động mạnh nhất.
2. Giờ Sửu – Trâu	Tên tiếng trung: Sửu 丑 (chǒu) = Trâu (ngưu) – níu (牛)	Thời gian: 1 – 3 giờ sáng.	Lúc trâu chuẩn bị đi cày.
3. Giờ Dần – Hổ	Tên tiếng trung: Dần – yín (寅) = Hổ (cọp – lão hổ) – láohǔ (老 虎)	Thời gian: 3 – 5 giờ sáng.	Lúc hổ hung hãn, nguy hiểm nhất.
4. Giờ Mão – Mèo, Thỏ	Tên tiếng trung: Mão – mǎo (卯) = Thỏ (thố tử) – tùzi (兔子). Việt Nam là con mèo – māo (猫)	Thời gian: 5 – 7 giờ sáng	Lúc mèo đi ngủ.
5. Giờ Thìn – Rồng	Tên tiếng trung: Thìn – chén (辰) = Rồng (Long) – lóng (phồn thể: 龍; giản thể: 龙)	Thời gian: 7 – 9 giờ sáng.	Theo truyền thuyết là lúc rồng bay lượn tạo mưa.
6. Giờ Tỵ – Rắn	Tên tiếng trung: Tỵ – sì (巳) = Rắn (xà) – shé (蛇)	Thời gian: 9 – 11 giờ.	Lúc rắn không hại người.
7. Giờ Ngọ – Ngựa	Tên tiếng Trung: Ngọ – wǔ (午) = Ngựa (mã) – mǎ (馬)	Thời gian: 11 – 1 giờ.	Được xếp vào giữa trưa vì Ngựa có dương tính cao.
8. Giờ Mùi – Dê	Tên tiếng trung: Mùi – wèi (未) = Dê (dương) – yáng (羊)	Thời gian: 1 – 3 giờ.	Lúc dê ăn cỏ mà không ảnh hưởng tới khả năng mọc lại của cây cỏ.
9. Giờ Thân – Khỉ	Tên tiếng trung: Thân – shēn (申) = Khỉ (hầu tử) – hóuzi (猴子)	Thời gian: 3 – 5 giờ.	Lúc khỉ thích hú bầy đàn.
10. Giờ Dậu – Gà	Tên tiếng trung: Dậu – yǒu (酉) = Gà (kê) – jī (phồn thể: 雞 – giản thể 鸡)	Thời gian: 5 – 7 giờ.	Lúc gà lên chuồng.
11. Giờ Tuất – Chó	Tên tiếng trung: Tuất – xū (戌) = Chó (cẩu) – gǒu (狗)	Thời gian: 7 – 9 giờ.	Lúc chó phải trông nhà.
12. Giờ Hợi – Lợn	Tên tiếng trung: Hợi – hài (亥) = Lợn (heo) – zhū (猪)	Thời gian: 9 – 11 giờ.	Lúc lợn ngủ say giấc nhất.

Tháng âm lịch

Tháng âm lịch	Tháng Dương Lịch	Số ngày trong tháng
Tý	Tháng giêng	31
Sửu	Tháng hai	30
Dần	Tháng ba	31
Mão	Tháng bốn	30
Thìn	Tháng năm	31
Tỵ	Tháng sáu	30
Ngọ	Tháng bảy	31
Mùi	Tháng tám	30
Thân	Tháng chín	31
Dậu	Tháng mười	30
Tuất	Tháng mười một	31
Hợi	Tháng mười hai	30