Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người
Tìm hiểu chung
[edit]- Tình yêu quê hương, đất nước, con người là một trong những chủ đề góp phần thể hiện đời sống tâm hồn, tình cảm của người Việt Nam
Đọc - hiểu văn bản
[edit]Tìm hiểu văn bản
[edit]Bài 1
[edit]- Lời của 2 người (người hỏi – người đáp).
+ Phần đầu. Lời người hỏi (Phần đối): "Ở đâu năm cửa nàng ơi/ Sông nào sáu khúc.................."
+ Phần sau. Lời người đáp (Phần đáp ): "Thành Hà Nội năm cửa chàng ơi/ Sông Lục đầu sáu khúc..........."
- Đặc sắc của mỗi vùng nhưng đều là những di sản văn hoá lịch sử nổi tiếng của nước ta.
→ Bộc lộ những hiểu biết và tình cảm yêu quý tự hào vẻ đẹp văn hoá lịch sử dân tộc.
Bài 2
[edit]"Rủ nhau xem cảnh Kiếm Hồ,
Xem cầu Thê Húc,.....
Đài Nghiên, Tháp Bút....
Hỏi ai gây dựng nên non nước này?"
"Hồ Gươm, Thê Húc, chùa Ngọc Sơn, Đài nghiên, Tháp bút"
→ Kết hợp không gian thiên tạo và nhân tạo trở thành một bức tranh thơ mộng và thiêng liêng.
- "Rủ nhau": Phản ánh không khí tấp nập, khách tham quan Hà Nội
→ Bài ca gợi nhiều hơn tả. Gợi về một Thăng Long đẹp, giàu về truyền thống lịch sử, văn hoá.
- Câu hỏi tu từ: khẳng định công lao xây dựng non nước của cha ông và nhắc nhở các thế hệ con cháu phải biết tiếp tục giữ gìn và phát huy.
⇒ Yêu mến, tự hào và muốn được đến thăm Hà Nội, thăm Hồ Gươm.
Bài 3
[edit]"Đường vô xứ Huế quanh quanh
Non xanh nước biếc như tranh họa đồ
Ai vô xứ Huế thì vô..."
- Gợi nhiều hơn tả
→ Gợi vẻ đẹp tươi mát, nên thơ.
- Đại từ phiếm chỉ “Ai" trong lời mời, lời nhắn gửi
→ Ân tình chứa niềm tự hào và thể hiện tình yêu đối với cảnh đẹp xứ Huế.
Bài 4
[edit]- Hai câu đầu: Phép đảo, lặp và đối xứng
→ Vẻ đẹp mênh mông, bát ngát của đồng quê
- Hai câu sau: Cô gái được so sánh với chẽn lúa đòng đòng dưới nắng hồng ban mai
→ Vẻ đẹp và sức sống thanh xuân đầy hứa hẹn của người thôn nữ.
⇒ Biểu hiện tình cảm yêu quí, tự hào, lòng tin vào cuộc sống tốt đẹp nơi quê hương. Sự hài hòa giữa cảnh và người.
Tổng kết
[edit]Nghệ thuật
[edit]- Sử dụng kết cấu lời hỏi đáp, lời chào mời, lời nhắn gửi...thường gợi nhiều hơn tả.
- Có giọng điệu tha thiết, tự hào.
- Cấu từ đa dạng, độc đáo.
- Sử dụng thể thơ lục bát và lục bát biến thể
Nội dung
[edit]- Ca dao bồi đắp thêm tình cảm cao đẹp của con người đối với quê hương đất nước
- Những câu hát về tình yêu quê hương, đất nước, con người thường gợi nhiều hơn tả, hay nhắc đến tên núi, tên sông, tên vùng đất với những nét đặc sắc về hình thể, cảnh trí, lịch sử, văn hóa của từng địa danh.
- Đằng sau những câu hỏi, lời mời, lờ đáp, lời nhắn gửi và các bức tranh phong cảnh là tình yêu chân chất, tinh tế và lòng tự hào đối với quê hương, con người và đất nước.
Tham khảo
[edit]- SGK Ngữ văn 7 tập , NXB Giáo dục, 2019