Sông núi nước Nam
Tìm hiểu chung
[edit]Tác giả
[edit]- Lý Thường Kiệt (1019 - 1105) tên thật là Ngô Tuấn, tự là Thường Kiệt.
- Là một danh tướng đời vua Lý Nhân Tông.
Tác phẩm
[edit]- Xuất xứ: Được sáng tác khoảng năm 1077 trong cuộc kháng chiến chống Tống do Lí Thường Kiệt chỉ huy dưới thời vua Lí Nhân Tông
- Thể thơ
+ Thơ Trung đại Việt Nam được viết bằng chữ hán và chữ Nôm, có nhiều thể: thơ Đường luật, song thất lục bát, lục bát,…. Đường luật là luật thơ có từ đời Đường ở Trung Quốc.
+ Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật: Một thể thơ Đường luật quy định mỗi bài có bốn câu thơ, mỗi câu có bảy tiếng, có niêm luật chặt chẽ.
+ Sông núi Nước Nam: Thất ngôn tứ tuyệt Đường luật. Theo truyền thuyết, tác phẩm ra đời gắn liền với tên tuổi của Lí Thường Kiệt và trận chiến chống quân Tống xâm lược ở phòng tuyến sông Như Nguyệt.
Đọc – hiểu văn bản
[edit]Hai câu đầu
[edit]"Nam quốc sơn hà Nam đế cư
Tiệt nhiên định phận tại thiên thư"
→ Giọng thơ hào hùng.
⇒ Khẳng định nước Việt Nam thuộc quyền của người Việt Nam, đó là điều hiển nhiên không thể thay đổi.
Hai câu cuối
[edit]"Như hà nghịch lỗ lai xâm phạm
Nhữ đẳng hành khan thủ bại hư"
→ Giọng thơ đanh thép, lạnh lùng
⇒ Cảnh báo về sự thất bại nhục nhã không thể tránh khỏi của quân xâm lược vì những hành động xâm lược phi nghĩa của chúng.
⇒ Khẳng định sức mạnh vô địch của quân và dân ta trong cuộc chiến đấu bảo vệ chủ quyền đất nước.
Tổng kết
[edit]Nội dung
[edit]- Khẳng định chủ quyền của đất nước.
- Ý chí kiên quyết bảo vệ nền độc lập, chủ quyền của dân tộc.
Nghệ thuật
[edit]- Thể thơ ngắn gọn, xúc tích.
- Cảm xúc dồn nén trong hình thức nghị luận trình bày ý kiến.
- Lựa chọn ngôn ngữ, giọng thơ hùng hồn, đanh thép, dõng dạc.
Ý nghĩa
[edit]- Bài thơ thể hiện niềm tin vào sức mạnh chính nghĩa của dân tộc ta.
- Bài thơ có thể xem như là bản tuyên ngôn độc lập đầu tiên của nước ta.
Tham khảo
[edit]- SGK Ngữ văn 7 tập 1, NXB Giáo dục, 2019