Jump to content

Varlıkların Yapısı ve Özellikleri

From Wikiversity

1. Madde Nedir? Etrafımızdaki her şey bir maddedir.

Maddelerin kütlesi vardır ve belli bir yer kaplarlar.

Örnek: Su, hava, taş, tahta, kitap, plastik.

2. Maddenin Halleri Maddeler üç halde bulunur:

Katı:

Belirli bir şekli ve hacmi vardır.

Sert ya da yumuşak olabilir.

Örnek: Taş, kalem, masa.

Sıvı:

Akışkandır, konulduğu kabın şeklini alır.

Belirli bir hacmi vardır ama şekli yoktur.

Örnek: Su, süt, kolonya.

Gaz:

Ne şekli ne de hacmi bellidir.

Bulunduğu kabın her tarafını kaplar.

Örnek: Hava, su buharı, oksijen.

3. Isı ve Maddenin Hâl Değişimi Isı, maddelerin halini değiştirebilir.

Katı ısıtılırsa erir ve sıvıya dönüşür.

Sıvı ısıtılırsa buharlaşır ve gaz olur.

Gaz soğutulursa yoğuşur ve tekrar sıvıya dönüşür.

Sıvı soğutulursa donar ve katı olur.

Örnek: Buz → su → buhar

4. Maddelerin Ayırt Edici Özellikleri Maddeleri birbirinden ayırmak için şu özellikler incelenir:

Renk

Koku

Tat

Sertlik ya da yumuşaklık

Pürüzlü ya da kaygan olma

Parlaklık ya da matlık

Esneklik

Suda batma ya da yüzme durumu

Örnek: Tahta suyun üstünde yüzer, taş ise batar.

5. Maddelerin Ölçülebilir Özellikleri Bazı özellikler ölçü aletleriyle ölçülür:

Uzunluk: Cetvel veya metre ile, birimi "metre (m)"

Ağırlık: Tartı ile, birimi "kilogram (kg)"

Hacim: Dereceli silindirle, birimi "litre (L)" veya "mililitre (mL)"

Sıcaklık: Termometre ile, birimi "derece Celsius (°C)"

Genel Özet Madde, kütlesi ve hacmi olan her şeydir.

Üç hali vardır: katı, sıvı, gaz.

Isı maddelerin halini değiştirir.

Maddelerin ayırt edici özellikleri ve ölçülebilir değerleri vardır.