ထာꩻရုဲင်ꩻတကလွီႏနေးဖုံႏရာ
ယိုနောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ၁၂ တန်ꩻ ရူပဗေဒ အခန်ꩻ ၁ ကိုကပါဒါႏ လိတ်သွောန်ခရာႏသွူ။
အခန်ꩻ ၁
ထာꩻရုဲင်ꩻတကလွီႏနေး
[edit]ဆီပုဲင်တန်ꩻကို သွောန်ထူႏထွူခါꩻလဲန်း ဝတ္ထုတဗာႏကမာꩻဒါႏ ထာꩻရုဲင်ꩻလေပ်နေး၊ လေပ်ထာꩻ အမွိုင်၊ တွမ်ႏယင်း ဝတ္ထုတဗာႏ ကအောဝ်ႏလေပ်ထာꩻခရာႏ။ အခန်ꩻယိုကိုနောဝ်ꩻ အီးသွောန်ထွားလုဲင်ႏ ထာꩻစဲင်ႏသားခြာ ကတကလွီႏဒါႏ အီကွေးဆဉ်းဖုံႏခရာႏ တွမ်ႏယင်း ထာꩻရုဲင်ꩻမိုး အကိုဖဲ့ꩻ။
သွောန်ထွားမဉ်ႏထွူ ကရလꩻနောဝ်ꩻ
- ရမ်ꩻဗာႏဒါႏ ကျောင်ꩻသားရအီးချင်းဒါႏအီ ထာꩻလေပ်နေးတွမ်ႏ ထာꩻတကလွီႏနေး
- ထွားရီလွေꩻ ထာꩻတကလွီႏနေးအွိုး ထာꩻကရုဲင်ꩻဂဏန်ꩻစွူထာꩻဆလꩻ
- ယူႏဖန်လွေꩻ ထာꩻတွက်ဗျာႏ quantity ဖုံႏ ကရော့ꩻဝင်ꩻ ရုဲင်ꩻထာꩻစဲင်ႏ တွမ်ႏ ရုဲင်ꩻစွောန်ႏနေးကိုအခါႏ
- သေနာႏလွေꩻ ထာꩻရုဲင်ꩻမိုး အကိုဖဲ့ꩻ
- အောဝ်ႏသေငါꩻအီ ထာꩻလေပ်တရွꩻနေး တွမ်ႏ ထာꩻတလေပ်တရွꩻတောဝ်း အခါႏကို
၁.၁ ထာꩻရုဲင်ꩻ တကလွီႏ အောဝ်ႏထာꩻစဲင်ႏဖဲ့ꩻထွာား အရျာႏ ဂဏန်ꩻစွူဆလ
[edit]အရုဲင်ꩻ လေပ်နေးထာꩻ တဗာႏကို ဝတ္ထုတဗာႏ ကြုဲင်းအနမ်း ထာꩻဝွိုန်ꩻလောင်း။ ဥပမာႏ- ဂျိုလ်ႏလိုꩻမာꩻ (ဂျိုလ်ႏတု) အောဝ်ႏအွိုးအထိုကီ လေပ်ဟမ်ႏ။
ထာꩻရုဲင်ꩻတကလွီႏနေးစားကိုနောဝ်ꩻ ဝတ္ထု လေပ် အကဲန်တဗာႏ။ ထာꩻရုဲင်ꩻတကလွီႏနေးစား ဥပမာ ယဟန်ႏနောဝ်ꩻထွာ- ကမ္ဘာႏဟမ်ႏ အောဝ်ႏဝေꩻအကဲန်ဒျာႏ ဝေတ်ꩻတွော့ မာꩻထွာအီ မွူးခေ့ꩻတွမ်ႏ မွူးလေ၊ ပန်ကာ အလာႏဖုံႏ ဝေတ်ꩻထာꩻ၊ တလီꩻကုင်ꩻ (လေရဟတ်) ဝေတ်ꩻထာꩻဖုံႏသွူ။
ထာꩻနမ်းဆွော့ꩻတဗာႏယို ထွာ ထာꩻကြုဲင်းထိုꩻတေား အယောင်ꩻထန်ႏ တလꩻတောဝ်းဒါႏ ထာꩻနမ်းတဗာႏသွူ။ နောဝ်ꩻမꩻ ထာꩻနမ်းကြုဲင်းရုဲင်ꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻမုဲင်ꩻတဲ့ယောဝ်း ထာꩻဇျꩻနီဗာႏ ကအောဝ်ႏသော့ꩻဒါႏ ထာꩻနမ်းကိုအခါႏနောဝ်ꩻ အောဝ်ႏလီꩻလီꩻဒျာႏ ဂဏန်စွူ (ကိန်းသေ) သွူ။ မဉ်ႏထွာ ထာꩻနမ်းဆွော့ꩻတဗာႏ အောဝ်ႏရုဲင်ꩻ တကလွီႏနေးထာꩻနောဝ်ꩻ ထာꩻဇျꩻဖုံႏ ကအောဝ်ႏဗူႏဖေႏခါꩻဝေꩻယို အောဝ်ႏလေပ်ဝေတ်ꩻလွေꩻတွိုင်ႏတွိုင်ႏဒျာႏ ကရထွာဒါႏ လို့လို့တာႏ အကဲန်တဗာႏဆလ။ ဝတ္ထုတဗာႏ (ထာꩻခြိုꩻနမ်းဆွော့ꩻစား) မဉ်ႏဝေတ်ꩻနောဝ်ꩻ အဝေတ်ꩻမွိုင်ငါတဲ့ꩻလꩻ၊ အဝေတ်ꩻယွိုးယွထိုꩻတဲ့ အီးလꩻ။ နောဝ်ꩻစားခိန်းခါႏကို အစဲင်ႏကြုဲင်း အမွိုင် (ထောင့်ပြောင်းအလျင်)နောဝ်ꩻ အောဝ်ႏကြုဲင်းလုဲင်ႏနောဝ်ꩻမꩻ ထာꩻယိုနောဝ်ꩻ အစဲင်ႏကြုဲင်း အမွိုင်အောဝ်ႏ။ ရိုꩻခန်း ဝေꩻ အစဲင်ႏကြုဲင်းအမွိုင် မဉ်ႏကြုဲင်းနေး ဂဏန်ꩻစွူလွီး(နုန်း) နောဝ်ꩻ နီအီးရိုꩻဗာႏ အစဲင်ႏကြုဲင်း အရျာႏယို ထွာ ဂဏန်ꩻစွူ။ အလွေꩻထာꩻယိုစားတဲ့ ဟဲ့ꩻ ထာꩻလွေꩻတကလွီႏနေး ဂဏန်ꩻစွူ အစဲင်ႏကြုဲင်း အရျာႏဆလသွူ။ ကထွာဒါႏ ထာꩻတကလွီႏ ဂဏန်ꩻခါႏလဲ့စား ပီနုဲင်း အစဲင်ႏကြုဲင်း ကြုဲင်းထာꩻ (ထောင့်ပြောင်း အရွေ့)၊ အစဲင်ႏကြုဲင်း အမွိုင်၊ တွမ်ႏယမ်း အစဲင်ႏကြုဲင်း အရျာႏယိုတဲ့ ဖေႏသေရီးခါꩻလဲန်း လိတ်အရီးထွောင်းကို။ ထာꩻယိုတယောင်ႏကို ဂဏန်ꩻခါႏလဲ့သား ယိုစားဖုံႏနောဝ်ꩻ မာꩻ ဖထန်ႏ (သရုပ်ခွဲ)အီ ထာꩻနမ်းဆွော့ꩻတဗာႏတာႏ ထာꩻရုဲင်ꩻတကလွီႏနေး အကဲန်လောင်း အွိုးဂဏန်ꩻစွူ အစဲင်ႏကြုဲင်း အရျာႏတဗာႏ ခလ။ ဝတ္ထုတဗာႏ ကတကလွီႏနေးတွမ်ႏ ကဏန်ꩻစွူ အစဲင်ႏကြုဲင်း အရျာႏတဗာႏတာႏ ခုဲန်နီမတိက် (kinematic) အီကွေးဆဉ်းယို အောဝ်ႏ ဝတ္ထု အစဲင်ႏကြုဲင်း အကြုဲင်း၊ အစဲင်ႏကြုဲင်း အမွိုင်တွမ်ႏ အစဲင်ႏကြုဲင်း အရျာႏထာꩻ အခိန်ႏကို ထေတဲမ်းထန်ႏ အတဲက်ꩻ အတဲင်းနေးစား လꩻသွူ။