အွောန်ႏသိမ်ꩻရွမ်ခါꩻ အချက်ဖုံႏ

အရန်းယိုနဝ်ꩻတဲ့ ကပါသော့ꩻဒါႏအချက်ဖုံႏယို စုရွမ်စုခြွဉ်းဗူႏဗူႏဗာႏ ကထွုမ်းသေꩻခါꩻအချက်ဖုံႏသွူ။ဒေတာသတင်ꩻအချက်အဗာႏဖုံႏယို ကလꩻလွဉ်နဝ်ꩻစားဖုံႏနဝ်ꩻ နီဖုံႏယိုကအဝ်ႏမာꩻသုတေသနထာꩻမာꩻရဲန်ႏအတောႏအတွင်ꩻကိုသွူ။ဒေတာဖုံႏယိုနဝ်ꩻ အထွာနွောင်ꩻဒျာႏ လိတ်ဖြုံႏနေးတဲ့သင်၊ဂဏန်ꩻနံပါတ်စားဖုံႏ၊တွမ်ႏပွုံႏနေးတဲ့အဝ်ႏ၊ဗီဒီယို တားလဲ့ ဆွမ်ꩻခါꩻနေးအငဝ်းစားဖုံႏသွူ။ကထွုမ်ႏထွားဒါႏသတင်ꩻအချက်ဖုံႏယို ဖေႏကတိဉ်ႏခြꩻနဝ်ꩻ နီလိုႏယူႏခါꩻဗာႏအကျောင်ꩻခရာႏ ထူႏသွုံꩻဗာႏတခြိုꩻနေးမုဲင်ꩻစားဖုံႏတွမ်ႏအနယ်ꩻနေးမုဲင်ꩻစားကရိုꩻဒါႏ ထူႏနေးတွမ်ႏစေးလာႏမတ်တန်ꩻနဲ့၊မာꩻနေးငဝ်းရီငဝ်းဖြေႏနဲ့၊လယ်ႏထွုမ်ႏထောင်ထွားနေးစားတွမ်ႏ အစွိုꩻအဗူႏဖုံႏနဲ့စစွဉ်ႏနဝ်ꩻစားဖုံႏသွူ။ဆင်ႏပြေႏရာꩻတွမ်ႏနီကထဲ့မဲန်ႏရာꩻအပွုံႏစံႏဖုံႏယို နီစုခြွဉ်းရွမ်နွောင်ꩻဒျာႏ ဖေႏကထွာလွဉ်အချက်အဗာႏဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။သုတေသနတဗာႏယိုထွာဒျာႏလိုꩻအဖြာꩻပေါင်ꩻအာနေးစားနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏအစွိုꩻအဗူႏ မွေးတားလဲ့ လိုꩻအာစွိုꩻဖုံႏယို ရေႏရွယ်ႏလွေꩻသုတေသနထွူတဲင် နီအထျꩻယိုတဲ့ ထွုမ်ႏခါꩻဗာႏလိုꩻဖုံႏကရီဒါႏငေါဝ်းရီဖုံႏယို ကအီႏဖြေႏချာအီဝွေꩻသီးတာႏနဝ်ꩻသွူ။

စဲစ်ဆေꩻပြန်ႏခွိုန်ချာယင်းသတင်ꩻ

အရန်းယိုနောဝ်ꩻတဲ့ ကပါသော့ꩻဒါႏနောဝ်ꩻ စဲစ်ဆေꩻပြန်ႏခွိုန်ယင်းသတင်ꩻအချက်အဗာႏဖုံႏတွမ်ႏလိတ်အချွုတ်အပွုံႏဖုံႏသွူ။အဆုဲင်ꩻသွတ်ꩻအရန်းယိုနဝ်ꩻ နီချွုတ်ပေႏချာကထွုမ်ႏလꩻကစုခြွဉ်းလꩻဒါႏအဓိကအချက်သုတေသနဖုံႏသွူ။နီသက်သေႏခံႏဖေႏကအဝ်ႏတဲင် အချက်အဗာႏပွုံႏစံႏတွမ်ႏစဲစ်ဆေꩻခတ်ကယ်ꩻမုဖုံႏ၊ထွို့ꩻတဲမ်းလွေꩻလိတ်အချွုတ်ထွူတဲင် အစွဲးအကမ်းထွာအီကထွုမ်ႏခါꩻသုတေသနဖုံႏသွူ။

ဒင်ႏပျꩻဖြယ်ချာ အချက်အဗာႏ

အရန်းယင်းယိုနောဝ်ꩻတဲ့ ဖြယ်ချာယင်းကလွဉ်သုတေသနလꩻလဒ် တွမ်ႏနီလိုꩻသီးသꩻဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻတွမ်ႏနမ်းဆဲင်ႏရာꩻ အတဲက်အဆဲင်ႏဖုံႏသွူ။အရန်းယိုအတောႏတွင်ꩻကို နီတဲမ်းဒင်ႏဗာႏလိတ်တရာꩻခံႏသုတေသနတဗာႏထွူတဲင် ဒင်ႏပျꩻဖြယ်နယ်ချာဗာႏ တားလဲ့ မော့ꩻခွဲးဒေါ့ရီဗာႏအစွိုꩻအဗူႏဖုံႏတဲင် ဖန်းဖြယ်နယ်ဗာႏလꩻလဒ်နီသုတေသနဖုံႏသွူ။ကိဉ်းအာအာအရေꩻကီꩻသွတ်ꩻနောဝ်ꩻ နီသွဉ်းသီးရေႏရွယ်ႏချက်သုတေသနယို ဖေႏကဒို့ꩻတခြို့ꩻလွေꩻနီလိုꩻသီးဖုံႏ၊အစွိုꩻအဗူႏဖုံႏ တားလဲ့ အစိုႏရသီးဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

သုတေသနငေါဝ်းရီဖုံႏ

သုတေသနငေါဝ်းရီဖုံႏကဖောႏပျနယ်နောဝ်ꩻ နီအီႏမာꩻသုတေသနနေးမုဲင်ꩻစားကရိုꩻနောဝ်ꩻ အသေႏချာႏသွတ်ꩻဖေႏကသေနာႏကျိုꩻစာꩻလွဗာႏသွူ။သုတေသနသားတဖြာꩻအဖြေႏဖုံႏယို သုတေသနငေါဝ်းရီစုရွမ်ခြွဉ်းထွူတဲင် စဲစ်ဆေꩻချာဗာႏသွူ။သုတေသနငေါဝ်းရီယို အွဉ်ႏနယ်စုခြွဉ်းဖေႏဒေတာဖုံတဲင် ရေႏရွယ်ႏလွေꩻသုတေသနတွမ်ႏပြောင်ꩻလုဲင်ႏမုတအဝ်ႏတားငေါဝ်းရီဖုံႏသွူ။နီကမာꩻသုတေသနအခိန်ႏဖုံႏယို လယ်ႏထွုမ်ႏလွူꩻဗာႏအကျောင်ꩻခရာႏဖုံႏထွူတဲင် တွမ်ႏခမ်းသားလိုꩻသီးကလွောက်ꩻရာꩻငဝ်းရီတွမ်ႏငေါဝ်းဖြေႏဖုံႏယို ထေထန်ႏနယ်လွေꩻဗာႏသွူ။လိုꩻလင်သꩻဖေႏကပါကဝင်ႏစာႏတဲ့ ကျံႏစယ်ႏရီဖေႏဗာႏတဲင် နီဖဲ့ꩻနီခဝ်အကျိုꩻဖေႏကအဝ်ႏအာနောဝ်ꩻ ကျိုꩻစာꩻခွုမ်စံႏမာꩻလွေꩻဗာႏသွူ။

သုတေသနငေါဝ်းရီယံလက္ခဏာႏသွံမျိုꩻ

နံပါတ်တစ်နောဝ်ꩻ သျင်ꩻစဲင်းဗာႏသွူ။မာꩻငေါဝ်းရီသျင်ꩻစဲင်းတဗာႏယို တမုဲင်ꩻဖုံႏ တွမ်ႏ နီသုတေသနတမုဲင်ꩻဖုံႏယို မာꩻသေငါꩻထင်ႏသျာꩻဖေႏဗာႏသွူ။ နံပါတ်နီနောဝ်ꩻ ထာꩻထီႏတွမ်ႏထာꩻရေႏရွယ်ႏချက် ဖောႏနယ်လွေꩻဗာႏသွူ။မဉ်ႏရီသွူအကျောင်ꩻခရာႏတဗာႏငေါဝ်းရီယို ကရီလွဉ်သားသူꩻ၊ကဖြေႏချာသားသူꩻနောဝ်ꩻ စုခြွဉ်းရွမ်ခါꩻဗာႏအချက်ဖုံႏတွမ်ႏမာꩻဗာႏဒေတာဖုံႏသွူ။ငေါဝ်းရီငေါဝ်းဖြေႏတဲ့လုဲင်းငါႏခရာႏတလိုႏတဝ်းတဲင် ကရီခံႏဗာႏဒုံသားတဲ့ဖေႏကဖြေႏယိုꩻအတာႏတဲ့နဝ်ꩻ၊နီကရီငေါဝ်းရီယိုတဲ့ ဖေႏသေဝွေꩻသီးထွူတဲင် နီထာꩻရေႏရွယ်ႏချက်ယိုတဲ့ဖောႏနယ်ဒေါ့ꩻနယ်ဗာႏဝွေꩻသီးသွူ။ထာꩻမာꩻခွင်ႏကိုယို ထာꩻမာꩻမုဲင်ꩻတရိုꩻတဝ်းတဲင် အရီအဝ်ႏဗာႏလွဉ်းလွဉ်း၊ရေႏရွယ်ႏချက်တဲ့အဝ်ႏဗာႏလွဉ်းလွဉ်းသွူ။ နံပါတ်သွံနောဝ်ꩻ သုတေသနယိုကမဲန်ရိုꩻနောဝ်ꩻတဲ့ နီကမာꩻသုတေသနယို အထွာနွောင်ꩻဗာႏသွူ။ကမာꩻသုတေသနသားအလင် ကတူႏစဲန်ႏအဝ်ႏလဲန်းတဲ့ တမာꩻထွာတဝ်းနဝ်ꩻ အဝ်ဒျာႏသွူ။ပွိုးတမုဲင်ꩻနဲးတဲင် အခိန်ႏတွမ်ႏခင်ႏလမ်ႏဒေႏသဖုံႏ၊အနီꩻအရင်ꩻဖုံႏတလွံးကိုမ်ႏတဝ်းလို့ဝင်ꩻသွူ။အလင်ဖုံႏမဥ်ႏအဝ်ႏထွာနွောင်ꩻလဲ့ ကအီႏလꩻဗာႏအချက်အဗာႏဖုံႏတဲ့ သမ်းယပ်တန်သွူ။ နုဲင်းဆꩻကီယိုနောဝ်ꩻ ရုဲင်ꩻတသွိုးလိတ်လုဲင်ꩻသားတဲ့နောဝ်ꩻ၊ခွုမ်စံႏစွိုးခွိုꩻထာꩻမာꩻတဲ့နဝ်ꩻ ခွဲးကျုံႏဗာႏလွဉ်းလွဉ်းသွူ။

စနစ်တဗာႏအခေႏခံႏသဖော်ꩻတရာꩻ

ထာꩻမာꩻတဗာႏယို စီႏမံႏအွဉ်ႏထွော့ခွုမ်စံႏလွေꩻနဝ်ꩻ တွမ်ႏစနစ်သဖော်ꩻတရာꩻတဲင် ထီႏဗာႏခွုမ်စံႏမာꩻနဝ်ꩻစားသွူ။ကွပ်နဝ်ꩻမ ကအီႏခွုမ်စံႏထာꩻမာꩻဖုံႏယို စနစ်တဗာႏဗာႏအကွို့ꩻအခဝ်မုဲင်ꩻတရိုꩻတဝ်း လိုꩻမုပြွူႏဖြွိုရေꩻထာꩻမာꩻအကို ကခွုမ်စံႏမာꩻဒါႏသား လိုႏသေနာႏငါႏသွူ။

စနစ်အဓိပ္ပာယ်ႏ

စနစ်ကရိုꩻယိုနဝ်ꩻ အွဉ်ႏထွော့မာꩻသေꩻခါꩻရီးဒါႏအစီႏစဲန်ႏ တားလဲ့ ဖေႏကလꩻရေႏရွယ်ႏချက်အရန်းရန်းအတာႏ တဗာႏတွမ်ႏတဗာႏအလွေꩻအသဲင်ꩻ ထိန်ꩻတီလွေꩻချာငါလို့ဝင်ꩻ ဆꩻငါတွမ်ႏဆꩻချာ အစဲန်ႏတွိုင်ꩻ ကတပန်ႏရုဲင်ꩻတသွိုးဒါႏ ထွို့ꩻဗူႏခါꩻတကွို့ꩻတခဝ်နဝ်ꩻသွူ။

စနစ်တဗာႏအခန်ꩻကဏ္ဍ

အခန်ꩻသွံခန်ꩻကထွို့ꩻဗူႏခါꩻဒါႏ အစီႏစဲန်ႏဖုံႏယိုနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻဒျာႏစနစ်သွူ။သဘာႏဝအသောင်အရင်ꩻ ဖေႏကသေစဲင်းအတာႏ ကအဝ်ႏဆွုပ်ချာငါဖေႏဒါႏ အဗွိုန်နုဲင်းခံႏအတွိုင်နဝ်ꩻစားသွူ။စနစ်သွံဗာႏနောဝ်ꩻ(၁)အနီꩻအရင်ꩻ(၂)ထွာႏစဲန်ႏ(၃)ယိုခါလꩻလဒ်ဖုံႏသွူ။

ခမ်းသားပြွူႏဖြွိုရေꩻထွာႏစဲန်ႏ

ပွိုင်းဝွို့တွမ်ႏပြွူႏဖြွိုရေꩻဖုံႏယို နေင်ႏပေါင်ꩻညအာလွဉ်လဲဉ်း ပညာႏသျင်ႏသီး အဝ်ႏတဲမ်းဖောႏထန်ႏရောင်ဝင်ꩻသွူ။ကထွာစဲန်ႏတဖူꩻရဲန်ႏနဝ်ꩻ အဝ်ႏနေးဒျာႏပိဉ်ရန်းရန်း နေးသွူ။ (၁)ပြွူႏဖြွိုရေꩻပထမအရန်း (၂)ခမ်းသားအရေꩻအရန်းတွမ်ႏခမ်းထီအရေꩻအရန်း (၃)ခမ်းသားဆꩻလသားအရန်းယိုစားသွူ။

ခမ်းသားပြွူႏဖြွိုရေꩻအခေႏခံႏသဖော်ꩻတရာꩻ

အခေႏခံႏလွေꩻတွမ်ႏနုဲင်းအချက်ဆꩻလꩻယိုဖုံႏသွူ။ ၁။ရပ်ရာႏဒုံကိုကအဝ်ႏဒါႏ ရပ်မွိုးရပ်ဖာသီးအတာႏ ပြွူႏဖြွိုရေꩻကိစ္စစစရာႏရာႏ ရေႏရွယ်ႏနုဲင်းနဝ်ꩻစားသွူ။ ၂။ရပ်သားဒုံသားကားကအဝ်ႏတမွေးတဝ်းတဲင် အစွိုꩻအဗူႏခေါခေါရေႏရွယ်ႏနဝ်ꩻစားလဲ့ ထွာနွောင်ꩻဒါႏသွူ။ ၃။ပညာႏရေꩻ၊ခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻ၊လိုꩻမုရေꩻစစွဉ်ႏ အရေꩻဖုံႏယို မာꩻရီးဖေႏဗာႏခမ်းသားမွိုးအတာႏဖုံႏသွူ။

ပြွူႏဖြွိုရေꩻကရိုꩻနဝ်ꩻတမုဲင်ꩻ

ပြွူႏဖြွိုရေꩻတယ်ႏဆꩻလꩻအကျောင်ꩻတဲ့နဝ်ꩻ၊တခွိုꩻလိုမ်းတာႏတဲ့နဝ်ꩻ ပြွူႏဖြွိုရေꩻကိစ္စသဖော်ꩻတရာꩻယို မဉ်ႏယူႏစွေးဗာႏနဝ်ꩻ အီႏထွာလွဉ်နုဲင်းမုဲင်ꩻကရိုꩻ အကျောင်ꩻခရာႏဖုံႏတွမ်ႏ ပြွူႏဖြွိုထင်ႏထိုဗာႏ နုဲင်းမုဲင်ꩻကရိုꩻဒါႏ အကျောင်ꩻခရာႏဖုံႏယိုနဝ်ꩻ ခွုမ်စံႏမာꩻလွေꩻဖေႏသားနဝ်ꩻ ထွာပြွူႏဖြွိုရေꩻဖုံႏသွူ။ဥပမာႏ ရပ်ကိုဒုံကိုကလိုႏအပ်ဒါႏ ကူꩻစွိုးကူꩻမျိုꩻမုဲင်ꩻတရိုꩻတဝ်း တွမ်ႏအစွိုꩻအလင် နွို့ခွုမ်မာꩻကို အဝ်ႏတဝ်းပါတဝ်းတဲင် ဒုံသားချင်ႏချင်ႏထေင်းထမ်ႏမာꩻချာရောင်။ တွမ်ႏစနစ်နေးတဲင် လိုꩻအာတာႏဝွန်ႏတဲ့နဝ်ꩻ၊အမျာꩻတဖြာꩻတဲ့နဝ်ꩻ တာႏဝွန်ႏထူႏတာႏဝွန်ႏခံႏအဝ်ႏဗာႏသွူ။

ခမ်းသားပြွူႏဖြွိုရေꩻအဓိကအချက်

ခမ်းသားသီးစွုမ်ႏနီꩻ အသက်မွံဗန်အီအတာႏ ကလိုႏဒါႏဖဝရေꩻ အံႏအွꩻရေꩻ၊ကွဉ်ကꩻရေꩻ၊အုံအဝ်ႏရေꩻတွမ်ႏသဘာႏဝအသောင်အရင်ꩻအရေꩻဖုံႏ အနာႏဂါတ်ရေꩻအတာႏ ခမ်းသားသီးနမ်းပဲင်ႏအွဉ်ႏထွော့ဆွုံꩻဖျတ်ချာသွူ။ ခမ်းသားသီး မာꩻပဲင်ႏခွင်ꩻ၊လꩻပဲင်ႏခွင်ꩻဖုံႏယို သေနာႏရောင်ထွူတဲင် ခမ်းသားသီးတာႏဝွန်ႏဖုံႏယို ကေႏလယ်ႏခွုမ်စံႏလွေꩻဖေႏ။ ကားကအဝ်ႏကဆဲင်ႏရာꩻဒါႏ အကျိုꩻကထွာလွဉ်ဖုံႏယို ခံးစာꩻငီႏငီႏတွာတွာဗာႏ။ အစွိုꩻအကိုထာꩻထီႏထာꩻယူႏတပီတဝ်းလို့ဝင်ꩻ အဝ်ႏစွဉ်ႏရိုꩻလဲ့ သေနာႏမုတွမ်ႏဖြွမ်းဗူႏမုယို အွဉ်ႏဗာႏအထျꩻသွူ။

အခေႏခမ်းခမ်းသားသီးနမ်းခြောင်တင်

ခမ်းသားသီးကလိုႏဒါႏ ပြွူႏဖြွိုထင်ႏထိုရေꩻအတာႏ ခမ်းကိုခမ်းထန်ႏကလွဉ်စွဲးကမ်းဒါႏအစွိုꩻအဗူႏဖုံႏတွမ်ႏအစိုႏရအစွိုꩻအဗူႏဆဲင်ႏရာꩻဖုံႏယို ထူႏခွင်ꩻလꩻခွင်ꩻအဝ်ႏဗာႏသွူ။အစွိုꩻအဗူႏမုဲင်ꩻတရိုꩻတဝ်း အီႏစွဲးကမ်းကိုတသေႏသေႏနီ တမွေးတဝ်းတဲင် နမ်းတွမ်ႏနမ်းအာႏကွိုꩻချာဗာႏတဲ့ အဝ်ႏဒျာႏသွူ။ကလိုႏဒါႏအချက်ဖုံႏ (၁)သေနာႏထီႏသေဗာႏ၊(၂)ကတိတာႏဝွန်ႏခံႏအဝ်ႏဗာႏ၊(၃)နမ်းပဲင်ႏပါနွို့သော့ꩻတဲင် ခွုမ်စံႏကိုလွေꩻဗာႏသွူ။

ပြွူႏဖြွိုထင်ႏထိုမု

ပြွူႏဖြွိုထင်ႏထိုမုကရိုꩻနဝ်ꩻ တွမ်ႏထာꩻထီႏထာꩻယူႏအစွိုးစွိုးအဖဲ့ꩻဖဲ့ꩻတဲင် ဗွောင်ရောင်အဓိပ္ပာယ်ႏနဝ်ꩻတွိုႏဟန်ႏသနီꩻ အဝ်ႏတနွိုင်ဒွိုန်းကဝင်ꩻသွူ။တိဥ်ႏကျသေႏချာႏအဓိပ္ပာယ်ႏတအဝ်ႏတဝ်းရိုꩻလဲ့ အဝ်ႏလက်ခံႏရောင်နုဲင်းအချက်ဆလꩻယိုဖုံႏသွူ။ (၁)ပွုံႏမဲန်ႏရွဉ်လို့ယို အနွို့အာလွဉ်လွိုသမ်းယင်း။ (၂)ဆင်ꩻရယ်ꩻကေန်ꩻခြေားမုဆေ့ꩻလွဉ်။ (၃)ထာꩻတရာꩻတဝ်းယိုလဲ့ ကင်ꩻညာꩻထိုꩻ။ (၄)အဗာႏဆာယိုꩻဝင်ꩻလဲ့ လွစ်ထိုꩻညာꩻ။ (၅)အခေႏခံႏလိုႏအပ်မုတဲ့ ဗွေစွုမ်ႏလွဉ်။ (၆)သဘာႏဝသယံဇာတဖုံႏယို ထိန်ꩻတီလွေꩻနွောင်ꩻအတာႏဆွာꩻတာႏ။ (၇)ဖဝအသက်မွံဗန်ရေꩻ ဟဝ်အာလွဉ်။

လိုꩻမုပြွူႏဖြွိုရေꩻအဓိပျဿနာႏ

ကမ္ဘာႏလောင်းကအဝ်ႏဒါႏခမ်းထီဖုံႏကိဉ်းအာ စငါအဝ်ႏပြွူႏဖြွိုထင်ႏထိုတွင်ꩻသားနဝ်ꩻ ပညာႏသျင်ႏသီးကထောင်ထွားအဓိကပျဿနာႏထီႏမော့ꩻဗာႏ အကျောင်ꩻခရာႏအဝ်ႏ (၃)ချက်သွူ။ (၁) ကေန်ꩻခြေားဆင်ꩻရယ်ꩻပျဿနာႏ (၂)ထာꩻတရာꩻငီႏဗွိုန်တဝ်း ပျဿနာႏ (၃)ထဲ့ꩻသော့ꩻအန္တရာယ်ႏနယ်ႏကိုဖုံႏသွူ။ ကွပ်နဝ်ꩻမ ကအီႏဖြေႏသျင်ꩻဖေႏ ပျဿနာႏယိုတာႏလဲ့ ဝွေꩻသီးအဝ်ႏထွို့ꩻဗူႏခါꩻ အစွိုꩻအဗူႏအဝ်ႏသွူ။

အစိုႏရအစွိုꩻအဗူႏ

ခမ်းထီတွိုင်ꩻတဲ့ အစိုႏရအစွိုꩻအဗူႏအဝ်ႏဒျာႏသွူ။အစိုႏရအစွိုꩻအဗူႏနဝ်ꩻ ခမ်းသားသီးအတာႏ အဝ်ႏထူႏတာႏဝွန်ႏဖေႏ ပညာႏရေꩻ၊ခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻ၊လိုꩻမုရေꩻ၊စီꩻပွာꩻရေꩻ၊စစွဉ်ႏအရေꩻကိစ္စအစွိုးစွိုးအဖဲ့ꩻဖဲ့ꩻဖုံႏနဝ်ꩻသွူ။

NGOအစွိုꩻ

အစွိုꩻယိုနဝ်ꩻ ကဆဲင်ႏရာꩻအစွိုꩻအဗူႏ အစိုႏရစူဆꩻလꩻတမွေးတဝ်းတဲင် အစွိုꩻအဗူႏခေါခေါ တခြင်ခြင် ခွုမ်စံႏမာꩻလွေꩻဖေႏခမ်းထီအတာႏ ထာꩻမာꩻဖုံႏယင် တွမ်ႏအစွိုꩻအဗူႏတန်သား ကထွာဒါႏ ကုမ္မဏီႏဖုံႏ၊ခမ်းသားသီးခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻ၊ပညာႏရေꩻ၊စီꩻပွာꩻရေꩻ ဖေႏကလꩻအမျတ်အလွိုအတာႏ မာꩻဖေႏအစွိုꩻအဗူႏနဝ်ꩻစားမွေးတဝ်းသွူ။

ကုလသမဂ္ဂအစွိုꩻအဗူႏနမ်းခြောင်တင်

ကုလသမဂ္ဂနမ်းခြောင်တင်နဝ်ꩻ ယူနီဆက်ကထွာဒါႏ ကမ္ဘာႏခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻအစွိုꩻ၊ကုလသမဂ္ဂပြွူႏဖြွိုရေꩻအစီႏအစဲန်ႏ၊အစွိုꩻကပါသော့ꩻဒါႏခမ်းထီဖုံႏ ရွဉ်ႏရန်ႏပွုံႏတွမ်ႏအနယ်ꩻပညာႏဆဲင်ႏရာꩻဖုံႏယိုလဲ့ အဝ်ႏစွဲးကမ်းကူႏညီႏကိုဖေႏသွူ။

အစိုႏရအချင်ꩻချင်ꩻကထွို့ꩻဗူႏခါꩻဒါႏအစွိုꩻအဗူႏ

အစွိုꩻအဗူႏယိုနဝ်ꩻ တွမ်ႏကမ္ဘာႏဒေႏသတန်သီးထွို့ꩻဗူႏခါꩻဒျာႏသွူ။တကမ္ဘာႏလိုမ်းဆဲင်ႏရာꩻအစွိုꩻအဗူႏဖုံႏတဲ့အဝ်ႏဟဲ့ꩻဒျာႏတဲင် ဝွေꩻသီးယိုနဝ်ꩻ NGO အစွိုꩻအဗူႏတဲ့တမွေးတဝ်းသွူ။

ခမ်းသားမွိုးဖာခွုမ်စံႏကိုမာꩻလွေꩻ

နုဲင်းယိုခါမျန်ႏမာႏခမ်းယို ခမ်းကိုခမ်းထန်ႏအစွိုꩻအဗူႏဖုံႏ အဝ်ႏကူႏညီႏစွဲးကမ်းကိုရောင်ဒျာႏရိုꩻလဲ့ နီလိုꩻသီးသꩻထာꩻလိုႏယို အကွို့ꩻထိုꩻသမ်းတအဝ်ႏတားတဲင် အကျောင်ꩻခရာႏအစွိုးစွိုးတဲင် ခမ်းသားသီးအဝ်ႏမော့ꩻကထာꩻဒုက္ခဖုံႏနဝ်ꩻမꩻ ထာꩻမာꩻတဖူꩻစဲန်ႏယို ခမ်းသားသီးခွုမ်စံႏမာꩻလွေꩻကိုမꩻ အဗွေတဗာႏမွေးတဝ်းရိုꩻလဲ့ အရန်းတဗာႏတာႏတဲ့ အဝ်ႏဗွေနွောင်ꩻဒျာႏသွူ။

ကွန်ပျူတာ

ကထွူထိုꩻလဲဉ်းနေင်ႏပေါင်ꩻဆေ့ꩻဆေ့ꩻအကို ကွန်ပျူတာယို လိုꩻတခွုမ်နွောင်ꩻတဝ်းတဖြာꩻဖြာꩻကရိုꩻနဝ်ꩻ အီႏယွုမ်းဗာႏယို ခုဲင်ႏငါႏသွူ။နီလိုꩻသီးဖဝအုံအဝ်ႏလွေꩻနုဲင်းမုဲင်ꩻကရိုꩻနဝ်ꩻလဲ့ အံႏအောႏငါႏသွူ။အခိန်ႏနဝ်ꩻတဲ့ အဝ်ႏကွို့ꩻဒျာ ပေပါစေးလာႏလွုမ်ꩻတဲင် တွမ်ႏစူယိုစစရာႏရာႏတတဲမ်းနွောင်ꩻတဝ်းဒွိုန်းသွူ။ကွန်ပျူတာတပါတဝ်းတွော့ꩻ မာꩻနွောင်ꩻစွဥ်ႏထာꩻဖုံႏယိုနဝ်ꩻ အံႏဖြာႏလဲင်ꩻတလို့တဝ်းဒွုမ်သွူ။ခေတ်ဟန်ႏသနီꩻတဲ့ ကွန်ပျူတာယို ထွာအထျꩻတဲင် တသီႏယွုံနဲ့၊ရယ်ꩻစခန်ꩻနဲ့၊တလီꩻကွင်ႏလောင်းနဲ့ယိုစားနဝ်ꩻ ကွန်ပျူတာပါတဝ်း ထာꩻမာꩻတထွာတဝ်းသွူ။ကွပ်နဝ်ꩻမ ကွန်ပျူတာယို မာꩻနွောင်ꩻထာꩻမာꩻတဲ့ထွူယိုꩻမွေးထာꩻတဖဲ့ꩻ၊လွူးနမ်းမွီႏသက်တာႏလဲ့ အဆင်ႏပြေႏအီငါႏသွူ။

ခမ်းသားစီႏမံႏဖန်းဖြယ်ရေꩻအကျောင်ꩻခရာႏ(၄)ဗာႏ

(၁) အစိုႏရသီးခွုမ်စံႏဆောင်ႏရွက်လွေꩻ၊

(၂) အစိုႏရသီးထာꩻမာꩻခွင်ႏကို ထွို့ꩻဗူႏလွေꩻပွုံႏစံႏ

(၃) နွို့ခွုမ်မာꩻငီꩻသော့ꩻတွမ်ႏအစွိုꩻမာꩻသွိုဝင်ꩻထာꩻမာꩻဖေႏကလꩻ စီႏမံႏဖန်းဖြယ်လွေꩻ၊

(၄) အီႏမာꩻဗာႏ စီႏမံႏဖန်းဖြယ်ရေꩻယို ထူႏတာႏဝွန်ႏသား၊တာႏဝွန်ႏခံႏသား ဖုံႏသွူ။

အစိုႏရခွုမ်မာꩻချက်

အစိုႏရသီးခွုမ်မာꩻချက်ဖုံႏနဝ်ꩻ ကအွဉ်ႏထွော့ခါꩻဒါႏ ရေႏရွယ်ႏချက်ဖုံႏ၊ရေႏမိုႏချက်ဖုံႏ၊ဌာႏနဆဲင်ႏရာꩻအလွောက်ꩻ၊ရွုမ်ꩻကိုဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻ စီႏမံႏဖန်းဖြယ်မု၊ထာꩻမာꩻအစီႏအစဲန်ႏတွမ်ႏအစိုႏရထာꩻမာꩻဆဲင်ႏရာꩻ မာꩻပဲင်ႏခွင်ꩻအလွောက်ꩻ ဖောႏအနမ်းအခြုံ ထေင်းထမ်ႏမာꩻလွေꩻဗာႏသွူ။

အစိုႏရထာꩻမာꩻသားထွို့ꩻဗူႏပွုံႏစံႏ

အစိုႏရထာꩻမာꩻအလꩻ ကတယ်ႏဆို့ꩻလွေꩻမူဖုံႏယို ကျိုꩻဆောင်ႏခွုမ်မာꩻအီထာꩻမာꩻ ဖေႏကလွဥ်ရွဥ်အစွဲးအကမ်းအနယ်ꩻတဖူꩻ၊အစွိုꩻအဗူႏအကို သွုံꩻလွေꩻနေးတွမ်ႏဖန်းဖြယ်လို့ဝင်ꩻ ထာꩻမာꩻသွူ။လိုꩻတဲ့ဖေႏကသေအာတဖဲ့ꩻ၊ထာꩻမာꩻတဲ့အကျိုꩻဖေႏကအာတဖဲ့ꩻ ထာꩻမာꩻထွို့ꩻပွုံႏထွို့ꩻနယ်ꩻဖုံႏယို အစိုႏရအနေႏ လိုႏထွို့ꩻဗူႏလွေꩻဖေႏငါႏသွူ။

နွို့ခွုမ်စံႏငီꩻတွမ်ႏအစွို့ꩻအဗူႏဖေႏကအဝ်ႏ စီႏမံႏဖန်းဖြယ်ပွုံႏ

စီႏမံႏဖန်းဖြယ်ရေꩻဆဲင်ႏရာꩻ ထူႏတာႏဝွန်ႏလွေꩻဗာႏ၊

အွဉ်ငါသားဖေႏဗာႏအခွင်ꩻ၊

ယီးနယ်ဖေႏဗာႏ၊

ပက်စွို့ꩻကျိုꩻဆောင်ႏဖေႏဗာႏ၊

ဖန်းဗာႏလို့ဝင်ꩻတာႏဝွန်ႏ၊

ဒင်ႏနယ်ချာဗာႏ အစွိုꩻအဗူႏထာꩻမာꩻရဲဉ်ႏဖုံႏ၊သတင်ꩻမီဒီယာဖုံႏ၊အစွိုꩻအဗူႏကမာꩻဒါႏ ရေႏမိုးချက်စစွဥ်ႏ အစွိုꩻအဗူႏဆဲင်ႏရာꩻ ထာꩻမာꩻဖုံႏသွူ။

ထူႏတာႏဝွန်ႏသား၊တာႏဝွန်ႏခံႏသားယို ခွုမ်စံႏဗာႏနုဲင်းမုဲင်ꩻ

အစွိုꩻအဗူႏအကို ကအွဉ်ႏထွော့ခါꩻဒါႏစီꩻကန်ꩻမူဖုံႏယို အယံသွတ်ꩻယံထွာထာꩻမာꩻဖုံႏ၊ထာꩻမာꩻစဲဉ်ႏဖေႏကပေါႏလွဉ်၊ထူႏတာႏဝွန်ႏခံႏသား ဖေႏကထိန်ꩻတီလွေꩻရွုမ်ꩻအကိုဖဲ့ꩻတဲ့နဝ်ꩻ ပါတွမ်ႏစီႏမံႏဖန်းဖြယ်ဥပဒေသားဖုံႏ ထူႏတာႏဝွန်ႏကဏ္ဍပငါပရာꩻအလွောက်ꩻတဲင် မာꩻထင်ႏထိုတသွောင်းအီ ထာꩻမာꩻစဲဉ်ႏဖုံႏသွူ။

အရွီးအခိုႏတွမ်ႏအဗွေႏ

အရွီးအခိုႏတွမ်ႏအဗွေႏကရိုꩻယိုနဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ခမ်းသားတွမ်ႏထာꩻမာꩻအဗွေႏသားဖုံႏသွူ။ခမ်းသားထေကွန်ႏဖုံႏယို ဖေႏကလꩻလွေꩻအတာႏ ကျိုꩻဆောင်ႏဖေႏဗာႏတွမ်ႏစီႏမံႏဖန်းဖြယ် ဥပဒေႏအနယ်ꩻတဖူꩻအတွိုင်တဲင် အထူႏလꩻထူႏငါးဒါႏတဲ့နဝ်ꩻ၊ကဖေႏဒါႏအခွဉ်ႏတဲ့နဝ်ꩻ ဖေႏကငီႏတရျားအတာႏ အရွီးအခိုႏတွမ်ႏအဗွေႏယို ထွာအထျꩻနဝ်ꩻသွူ။

ပြွူႏဖြွိုရေꩻကဏ္ဍ (၅)မျိုꩻ

(၁) ပညာႏရေꩻဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻဖုံႏ၊ (၂) ခြွိုင်းသန်ꩻရေꩻဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻဖုံႏ၊ (၃) လိုꩻမုပြွူႏဖြိုရေꩻဖုံႏ၊ (၄) စီꩻပွာꩻရေꩻဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻဖုံႏ၊ (၅) စာရိတ္တမဏ္ဍိုင်ဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻဖုံႏယိုနဝ်ꩻသွူ။

တွမ်ႏအခိန်ႏတတွောင်းချင်ႏ ဖောႏထန်ႏမာꩻလွေꩻအနမ်းအခြုံ

ချꩻသꩻဆွုံꩻဖျတ်ခွုမ်စမ်ႏမာꩻလွေꩻ ဟဝ်ဟဝ်ဒါႏဒါႏတဲင် ကထွို့ꩻဗူႏခါꩻဒါႏ အစွိုꩻအဗူႏယန္တရားကို ခွုမ်စမ်ႏထေင်းထမ်ႏမာꩻမု၊ထေင်းထမ်ႏကမာꩻလွေꩻဒါႏအတွိုင်ꩻနဝ်ꩻလဲ့ ခံးစာꩻခွင်ꩻအကျိုꩻ တွိုႏသꩻမွိုင်ကွိုင်ထွူတဲင် ကွပ်ပွိုးကေႏလယ်ႏလျင်ႏငါႏမꩻ ယပ်ခုဲင်ႏမုဲင်ꩻတယဝ်း အရဲးအပါႏမုဲင်ꩻတရိုꩻတဝ်း နမ်းတွမ်ႏနမ်းအာႏကွိုꩻ ဖြေႏသျင်ꩻခွုမ်စမ်ႏအောင်ႏအောင်ႏမျင်ႏမျင်ႏလွေꩻနောဝ်ꩻသွူ။

လွောက်ꩻနာႏတရာꩻဥပဒေႏဒို့ꩻတခြို့ရေꩻ

တဖြာꩻစီႏလိုꩻယို ကခွုမ်စမ်ႏမာꩻဒါႏ ထာꩻမာꩻဖုံႏယို ဥပဒေႏနယ်ꩻအတွိုင်ꩻ ကအွဥ်ႏထွော့ခွုမ်စမ်ႏလွောက်ꩻနာႏမာꩻလွဥ်ꩻနဝ်ꩻ ဟဲ့ꩻဗာႏဥပဒေႏအသက်မွန် ဒို့ꩻတခြို့လွေꩻနောဝ်ꩻသွူ။တွမ်ႏတရာꩻဥပဒေႏ မွေး၊တမွေးတဝ်းအကျောငါꩻ ဖေႏကသေနွောင်ꩻ နုဲင်ႏငံႏတောႏကထေထန်ႏဒါႏ တရာꩻဥပဒေႏဖုံႏယို လိုꩻတွိုင်ꩻလိုႏသေနာႏဗာႏသွူ။ဖေႏကသေနာႏနောဝ်ꩻစားလဲ့ လိုꩻတွိုင်ꩻလဲ့တာႏဝွန်ႏအောဝ်ႏသွူ။

နွို့ခွုမ်စမ်ႏမာꩻငီꩻ

နွို့ပါငီꩻသော့ꩻကရိုꩻနောဝ်ꩻ ဟဝ်မို့ငါႏစီႏမံႏအုတ်ချွုတ်ရေꩻ အဓိကအချက်တဗာႏဒျာႏသွူ။လိုꩻတဖြာꩻစီႏ ထာꩻယူႏထာꩻထီႏဖုံႏ၊ခွုမ်ႏစမ်ႏကျိုꩻဆောင်ႏမုဖုံႏ၊ခွုမ်စမ်ႏမာꩻလွေꩻနဝ်ꩻအတွိုင်ꩻလောင်းကီ အမျာꩻအတာႏအကျိုꩻတရာꩻခံးစာꩻခွင်ꩻလꩻဗာႏ နမ်းတွမ်ႏနမ်းအနီꩻအရငါꩻ၊အနယ်ꩻပညာႏကေႏလယ်ႏမုယို ဖေႏမာꩻခွင်ꩻ၊ဖေႏအခွင်ꩻအရေꩻနဝ်ꩻစားသွူ။အခေႏအနေႏနုဲင်းမုဲင်ꩻတယဝ်း အဆင်ႏရန်းမျိုꩻမုဲင်ꩻတယဝ်း ခမ်းထီ၊ဒုံဆောင်ႏရပ်ရာႏ အမျာꩻအကျိုꩻတာႏ နွောင်ꩻရာꩻကူႏညီႏထေင်းထမ်ႏကိုနောဝ်ꩻ နွို့ပါငီꩻသော့ꩻဗာႏနောဝ်ꩻ တန်ႏဖိုꩻတန်အခရာႏ ယော့ဆုံးငါႏနောဝ်ꩻသွူ။

မဏ္ဍိုင်(၅)ဗာႏ

လိုꩻအစွိုꩻအဗူႏတဗာႏတွမ်ႏခမ်းထီတဖြုံႏလိုမ်းယို မဏ္ဍိုင်ငတ်ꩻဗာႏ ပါသော့ꩻသွူ။အနယ်ꩻပညာႏဖဲ့ꩻတဲ့နောဝ်ꩻ၊ဒီမိုကရေစီအနယ်ꩻတဲ့နောဝ်ꩻ အတာႏဆွာꩻခွေါင်ခံႏအီအတာႏ အရေꩻကီꩻသွတ်ꩻတွမ်ႏ အဓိကအကျသွတ်ꩻနောဝ်ꩻ ဥပေဒေႏတဲမ်းထွို့ꩻရေꩻမဏ္ဍိုင်နဝ်ꩻ ထွာအဓိကမဏ္ဍိုင်သွူ။

ပဥ္စမမဏ္ဍိုင်

ယိုနောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏ ခမ်းသားမွိုးဖာမဏ္ဍိုင်ဒျာႏသွူ။ခမ်းသားတွိုင်ꩻ တွမ်ႏဥပဒေႏအဗွိုန်လွောက်ꩻလို့ဝင်ꩻ အွဥ်ႏတန်ႏဖိုꩻကအဝ်ႏဒါႏ လိတ်လုဲင်ꩻယေန်ႏငဲးမု၊အနုပညာႏတွမ်ႏထွုံꩻစံꩻဓလေ့ဖုံႏယို တခြင်ခြင် ကျိုꩻစာꩻလွူးထန်ႏ ကျိုꩻဆောင်ꩻခွင်ꩻအဝ်ႏဒျာႏသွူ။ကွဲတွော့ꩻ ကျိုꩻဆောင်ႏလွေꩻနဝ်ꩻစားအတွိုင်ꩻဖုံႏ ခမ်းရင်ꩻသားလွောင်ႏဗူႏဖြွမ်းဗူႏမုဖုံႏအတာႏ ဗာႏဆာခွင်ꩻ သျောင်ႏလဲ့ꩻထိုꩻညာꩻဗာႏသွူ။ ခမ်းသားနုဲင်ႏငံႏတွိုင်ꩻ (က) အမျိုꩻသာꩻယေန်ႏငဲးမု အမွီႏလီꩻဖုံႏယို ထိန်ꩻထွားရဲးကမ်းဗာႏ၊ (ခ) သဘာႏဝသောင်ရင်ꩻဖုံႏလဲ့ ထိန်ꩻထွားရဲးကမ်းဗာႏ၊ (ဂ) လိုꩻအနီꩻအရင်ꩻ ပြွူႏဖြွိုထင်ႏထိုတာႏ ဖေႏကထိုတသွောင်းနဝ်ꩻ ကျိုꩻစာꩻဗာႏ၊ (ဃ) လိုꩻအာအမျာꩻပဲင်ႏဆဲင်ႏ တခြိုꩻဥစ္စာႏဖုံႏယို ထိန်ꩻထွားရဲးကမ်းကိစ္စဆဲင်ႏရာꩻ နုဲင်ႏငံႏတောႏကူႏညီႏဖေႏတာႏ တာႏဝွန်ႏအဝ်ႏဗာႏသွူ။ (င) အနယ်ꩻပညာႏအရင်ꩻခံႏ ဖေႏကဖောႏထန်ႏလွေꩻအနမ်းအခြုံနောဝ်ꩻလဲ့ နုဲင်ႏငံႏတောႏ စွဲးကမ်းဖေႏအာႏဗာႏ၊အတာႏဆွာꩻအုပ်ချွုတ်ရေꩻအတာႏ ခမ်းသားတွမ်ႏနုဲင်ႏငံႏတောႏအစိုႏရယို လိုႏအပ်ငါႏခွုမ်မာꩻငီꩻလို့ဝင်ꩻထာꩻမာꩻသွူ။

ကဟဝ်မို့ငါႏ စီႏမံႏအုပ်ချွုတ်ရေꩻ

ခမ်းထီမဏ္ဍိုင်ပြွူႏဖြွိုထင်ႏထိုတာႏ ခမ်းသားမွိုးဖါအနယ်ꩻပညာႏထာꩻသေဖုံႏယို လိုႏအပ်ငါႏနေနေသွူ။အုပ်ချွုတ်အခန်ꩻကဏ္ဍကို စီႏမံႏအုပ်ချွုတ်သား ကဟဝ်မို့ငါႏ ထိန်ꩻထွားရေꩻနောဝ်ꩻ နုဲင်ႏငံႏတန်အရန်း သိပ္ပံပညာႏသျင်ႏ ပါကစ္စတန်ခမ်းသား ဒေါက်တာတာရစ်ဟူစိန်နောဝ်ꩻ ဖေႏခါꩻအကျံႏဥာဏ်ႏဟောဝ်အဝ်ႏသွူ။ (က) တွိုင်ႏပင်ႏအုံကိုမ်ဒေါ့ꩻရီလွေꩻ ဆွုံꩻဖျတ်လွေꩻသဖော်ꩻဗွိုန် ခွုမ်စမ်ႏမာꩻ၊ (ခ) တာႏဝွန်ႏတာႏဝွန်ႏခံႏထူႏဗာႏ၊သျင်ꩻလျင်ꩻနယ်ဖေႏဗာႏစာႏရင်ꩻ၊ (ဂ) လိုꩻအမျာꩻ ဖေႏကသေအာတာႏ ထာꩻထီႏသျင်ꩻစဲင်း၊ဖြွောင်ဒေါင်မုအဝ်ႏဗာႏ၊ (ဃ) ညီႏညီႏတရျားရျား ကားကအောဝ်ႏနွို့ပါငီꩻ ခွုမ်စမ်ႏမာꩻကိုဗာႏနောဝ်ꩻမꩻ ကရေႏမိုးဒါႏ ဟဝ်မို့ꩻလွေꩻ စီႏမံႏအုပ်ချွုတ်ရေꩻနောဝ်ꩻ ထွာလꩻဗာႏသွူ။

စီႏမံႏဖန်းဖြယ် သတင်ꩻအချက်အဗာႏအနယ်ꩻပညာႏ

သတင်ꩻအချက်အဗာႏ အနယ်ꩻပညာႏဖုံႏယို ခမ်းသားစီႏမံႏဖန်းဖြယ်ရေꩻအလောင်း တွိုႏသမုဖုံႏ တဲက်ထွားလွေꩻဗာႏနောဝ်ꩻ နုဲင်းဆလယိုသွူ။ ကွန်ပျူတာကွန်ယဲက်တွမ်ႏအင်တာနက်၊ အစွိုꩻအဗူႏ လိုꩻပုဂ္ဂိုလ်ႏတဖြာꩻအလောင်း စုရွမ်ခါꩻသတင်ꩻဌာႏနပေႏတဗာႏ၊ လွောက်နာႏလွေꩻဗာႏ သွုံꩻအင်တာနက် ကျင်ꩻဝွတ်ဆဲင်ႏရာꩻဖုံႏ၊ စီႏမံႏဖန်းဖြယ်လွေꩻ သတင်ꩻအချက်အဗာႏ၊ အစွိုꩻအဗူႏအကိုတွမ်ႏအထန်ႏဖဲ့ꩻဆဲင်ႏရာꩻ အစွိုꩻအဗူႏ ဖန်းဖြယ်ချာငါလို့ဝင်ꩻသတင်ꩻဖုံႏ၊ နုဲင်းအချက်ဆꩻကီယိုအတွိုင်ꩻ ခွုမ်စမ်ႏဆောင်ႏရွက်လွေꩻနောဝ်ꩻ ခမ်းသားရေꩻရာႏစီႏမံႏဖန်းဖြယ်မုယို ထဲ့သင်စရိပ်ဆေ့ꩻထွူတဲင် အထိုသွတ်ꩻလလဒ်ꩻဖေႏကပေါႏထန်ႏကျိုႏဆောင်ႏနွောင်ꩻ။ ရေႏရွယ်ႏချက်အတွိုင်ꩻနောဝ်ꩻလဲ့ တွိုႏသထွူသွတ်ꩻကျိုꩻဆောင်ႏမာꩻနွောင်ꩻ။ ထာꩻမာꩻကားကအဝ်ႏ တွမ်ႏအထီသွီႏဗွေဗွေ ခွုမ်စမ်းမာꩻနွောင်ꩻဗာႏ၊၊ အမျာꩻတဲ့သေ၊ထာꩻထီႏတဲ့သျင်ꩻ ကကျိုꩻစာꩻအတွိုင်ꩻ ထီႏထွꩻသေထွꩻဗာႏ၊၊ ဖန်းဖြယ်သတင်ꩻ၊အနယ်ꩻပညာႏအီလက်စရွန်းနစ်အစွိုꩻအဗူႏ တွိုႏသတွိုႏခြောင်ꩻအီဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။

အစွိုꩻအဗူႏ(Organization )

အစွိုꩻအဗူႏကရိုꩻနောဝ်ꩻ လိုꩻဝင်ꩻနီ တားလဲ့ အတွက်အဗာႏအာကယ်ꩻဒါႏ လိုꩻအဖြာꩻပေါင်ꩻယို တွမ်ႏသတိအဝ်ႏအဝ်ႏ ကခွုမ်စမ်ႏကမာꩻငီꩻ စူငီႏခင်ႏငီႏကလွောက်ꩻဖက်ရောင် ထေင်းထမ်ႏချက်ဖုံႏယိုနောဝ်ꩻ ထွာဒျာႏအစုအဗူႏတဗာႏဒျာႏသွူ။

ထိန်ꩻထွားမုအတဲက်အထွာ(Span of Control )

ကထိန်ꩻထွားသားတဖြာꩻအနေႏတဲင် ဖေႏကတွိုႏခြောင်ꩻအတာႏ ကထိန်ꩻထွားနွောင်ꩻဒါႏ လိုꩻဆꩻလꩻထာꩻမာꩻတွမ်ႏလိုꩻအဖြာꩻပေါင်ꩻ မာꩻပဲင်ႏခွင်ꩻ ဖန်းဖြယ်ဖေႏအာႏဏာႏ အတဲက်အထွာတဗာႏဒျာႏသွူ။ ကတွိုႏခြောင်ꩻအီဒါႏ ထိန်ꩻထွားသားအချက်ဖုံႏနောဝ်ꩻ စီႏမံႏဖန်းဖြယ်သား အထီအသွီႏတွမ်ႏကေႏလယ်ႏမုအဝ်ႏဗာႏ၊ ထာꩻမာꩻသားယင် အထီအသွီႏတွမ်ႏကေႏလယ်ႏမုအဝ်ႏဗာႏ၊ ထာꩻမာꩻတာႏဝွန်ႏဖုံႏ ခွုမ်စမ်ႏမာꩻဒါႏဗာႏ၊ စီႏမံႏဖန်းဖြယ်သားတွမ်ႏထာꩻမာꩻ အဗော့ꩻတွမ်ႏအညာꩻ ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻအဝ်ႏဗာႏ။

ပွုံႏစံႏမဲန်ႏတွမ်ႏပွုံႏစံႏမဲဥ်ႏတဝ်းအစွိုꩻအဗူႏ

ထာꩻမာꩻတဗာႏယို ဖေႏကတွိုႏလွေꩻကဝ်ႏထွန်ႏနဝ်ꩻ ထွို့ꩻဗူႏပွုံႏစံႏအရန်းရန်းယို ပွုံႏစံႏထဲ့မဲဥ်ႏထွို့ꩻဗူႏခါꩻမꩻ ထွာအစွိုꩻအဗူႏမဲဥ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ပွုံႏစံႏမဲဥ်ႏကထွို့ꩻဗူႏခါꩻဒါႏနောဝ်ꩻ နုဲင်းဆꩻလꩻယိုအတွိုင်ꩻ ကွပ်ရေႏရွယ်ႏချက်ကဝ်ႏထွန်ႏအွဥ်ႏထွော့ခါꩻ ထွို့ꩻဗူႏခါꩻစနစ်အဝ်ႏခါꩻ ဆွိုက်သွယ်ႏရေꩻတဖူꩻခြောင်ꩻအလꩻတဲ့နဝ်ꩻ ထွို့ꩻခါꩻစီႏစဲဥ်ႏအဝ်ႏ ပွုံႏသဏ္ဍန်ႏယံပေါႏထန်ႏ ပွုံႏဖောႏနယ်နွောင်ꩻစစွဥ်ႏယိုစားသွူ။ ပွုံႏစံႏတမဲဥ်ႏတဝ်း အစွိုꩻအဗူႏကရိုꩻနောဝ်ꩻ ကပါနွို့သော့ꩻသားတဖြာꩻစီႏ သအလိုႏဆန္ဒဖေႏကဗွေတာႏ ထွို့ꩻဗူႏခါꩻအစွိုꩻအဗူႏနောဝ်ꩻသွူ။ကအီႏဗွိုန်ပီဒါႏ လိုꩻမုရေꩻရေႏရွယ်ႏချက်တွမ်ႏကထွို့ꩻဗူႏခါꩻဒါႏ ထွို့ꩻဗူႏပွုံႏစံႏအရန်းရန်းနောဝ်ꩻ တပေါႏထန်ႏခြောင်ꩻတဝ်းသွူ။ထာꩻမာꩻသားအချင်ꩻချင်ꩻ ဝါႏသနာႏဗွိုန်ပီရာꩻ ထွို့ꩻဗူႏခါꩻဒျာႏနောဝ်ꩻသွူ။

ကထွို့ꩻဗူႏဗာႏအကျိုꩻကေꩻဇူꩻတရာꩻ

စနစ်မဲဥ်ႏမဲဥ်ႏကထွို့ꩻဗူႏခါꩻဒါႏ အစွိုꩻအဗူႏယိုနောဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးထေင်းထမ်ႏချက်ဖုံႏတွမ်ႏတာႏဝွန်ႏဖုံႏယို အွဥ်ႏထွော့ဖေႏဗာႏသွူ။တွမ်ႏတာႏဝွန်ႏကလွောက်ꩻဖက်ဒါႏ အာႏဏာႏဖုံႏနောဝ်ꩻလဲ့ ဖန်းဖြယ်ပါဗာႏသွူ။ ဝွန်ႏထမ်ꩻသားကားကအဝ်ႏ အစွိုꩻအဗူႏဆဲင်ႏရာꩻ ဆွိုက်သွယ်ႏမုယိုလဲ့ သေနာႏသဖော်ꩻဗွောင်လွဥ်သွူ။ ဝွန်ထမ်ꩻသားတွိုင်ꩻ တာႏဝွန်ႏဝတ္တရာꩻ ပငါပရာꩻ သေထူႏတာႏဝွန်ႏချာဒါႏရောင်သွူ။ ဝွန်ႏထမ်ꩻသားတဖြာꩻအနေႏ အစွိုꩻအဗူႏအကို အခန်ꩻကဏ္ဍပငါပရာꩻ ထူႏတာႏဝွန်ႏကိုဗာႏ တာႏဝွန်ႏခံႏဗာႏ နုဲင်းမုဲင်ꩻယိုစားလဲ့ သေနာႏသဖော်ꩻဖြောင်လွဥ်နောဝ်ꩻသွူ။

ယီးထွဥ်ႏအွဥ်ႏနယ်ဖေႏ(Direction )

ဝွန်ႏထမ်ꩻသားဖုံႏ ဖေႏကမာꩻလွေꩻထာꩻမာꩻအတာႏ ကထွို့ꩻဗူႏတယ်ႏထောင်ႏခါꩻဒါႏ ထာꩻမာꩻအစွိုꩻအဗူႏယို သွင်ꩻသော့ꩻဖေႏအသက်တာႏ ထွာယီးထွဥ်ႏအွဥ်ႏနယ်ဗာႏ ထာꩻမာꩻရဲဥ်ႏနဝ်ꩻသွူ။ စီႏမံႏကိန်ꩻတွမ်ႏအစွိုꩻအဗူႏထွို့ꩻဗူႏပွုံႏဖုံႏယို ကထေင်ႏထမ်းဆောင်ႏရွက်ဗာႏ ထာꩻမာꩻဖုံႏ စီႏမံႏဖန်းဖြယ်သားတဖြာꩻအနေႏ ဖေႏကတ်ဥ်ႏကြꩻတာႏ ဖေႏကထဲ့မဲဥ်ႏတွမ်ႏတာႏဝွန်ႏနဝ်ꩻ သွဥ်သင်ဖေႏဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ ယီႏထွဥ်ႏနယ်ကရိုꩻနောဝ်ꩻ အစွိုꩻအဗူႏတဗာႏ ရေႏရွယ်ႏချက်ကဝ်ႏထွန်ႏဖေႏကတွိုႏလွေꩻဗာႏအတာႏ စူဆꩻလꩻဝွန်ႏထမ်ႏသား ထေင်ႏထမ်းကျိုꩻစာꩻဆောင်ႏရွက်မုဖုံႏယို ယီးနယ်တဖူꩻတွမ်ႏအွဥ်နယ်ထိန်ꩻထွားဗာႏသွူ။ ကယီးနယ်ထိန်ꩻထွားတဗာႏယို ပြဲ့ꩻစွုမ်ႏဗာႏနုဲင်းဆꩻလꩻယိုအတွိုင်ꩻသွူ။ အကျိုꩻတွမ်ႏအကျောင်ꩻဖေႏကလွောက်ꩻတရျားတာႏ စူ၊လက်ခံႏအွဥ်ဗာႏအတီႏသွူ။ သျင်ꩻလျင်ꩻတိဥ်ႏကျ သေနာႏယိုꩻဗာႏသွူ။ ထာꩻမာꩻခွင်ႏကို ကအွဥ်ႏထွော့ခါꩻဒါႏ ရေႏရွယ်ႏချက်ဖုံႏ၊ထာꩻမာꩻကိစ္စဖုံႏ ဖေႏကတွိုႏခြောင်ꩻ သင်ꩻရာꩻအဝ်ႏဗာႏသွူ။ ပြဲ့ꩻစွုမ်ႏမုတွမ်ႏအတဲက်အထွာတဗာႏတာႏ ဆွုံꩻဖျတ်ခွင်ꩻတွမ်ႏခွိုန်ပြန်ႏမုယို မာꩻခွင်ꩻအဝ်ႏဗာႏသွူ။ ကယီးအွဥ်ႏနယ်ဖုံႏယို တွမ်ႏလိတ်တဲင် မတ်တန်ꩻထူႏခါꩻ၊တွမ်ခါꩻ၊စုရွမ်သိမ်ꩻဗာႏတဲင် အဝ်ႏနဝ်ꩻထွူတဲင် ဖောႏနယ်ဗာႏ အနမ်းအခြုံနောဝ်ꩻသွူ။ ကအီႏလꩻဗာႏအကျိုꩻကေꩻဇူꩻတရာꩻနောဝ်ꩻ အပေႏသွတ်ꩻတာႏဝွန်ႏအရေꩻ ထိန်ꩻထွားဗာႏနောဝ်ꩻလဲ့ အဆေ့ꩻယွမ်ꩻထိုꩻ၊ ထာꩻမာꩻခွင်ႏကို တွမ်ႏစနစ်မဲဥ်ႏမဲဥ်ႏတဲင် အလဲင်ႏလဲင်ႏအခြွိုက်ခြွိုက် ခွုမ်စမ်ႏဆောင်ႏရွက်တဲင် ထာꩻမာꩻအတာႏ အယိုꩻလွိုပိုႏနဝ်ꩻသွူ။ ထာꩻမာꩻသဖော်ꩻတရာꩻတဗာႏယိုလဲ့ ငီႏငီႏသွိုသွိုခွုမ်မာꩻနွောင်ꩻစွဥ်ႏ၊ တကေႏလယ်ႏတဝ်းဒွိုန်း ဝွန်ႏထမ်ႏသားလဲ့ ဒါႏကေႏလယ်ႏလွဥ်သွူ။

မာꩻပဲင်ႏခွင်ꩻအာႏဏာႏ(Authority )

လိုꩻတဖြာꩻစီႏနောဝ်ꩻ လိုꩻလင်ဖုံႏနောဝ်ꩻအလောင်း ထူႏရေꩻဆောင်ႏရွက်ခွင်ꩻ၊ဖေႏအမိန်းခွင်ꩻ၊ခွုမ်စမ်ႏမာꩻပဲင်ႏခွင်ꩻတွမ်ႏ ဖေႏအပ်အာႏဏာႏဖုံႏ၊ဖန်းဖြယ်ခွယ်ꩻဖေႏ အာႏဏာႏဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

ကထွာလွဥ်ဒါႏ မာꩻပဲင်ႏခွင်ꩻအာႏဏာႏ(၄)ဗာႏ

(၁) ဝွန်ႏထမ်ꩻသားတဖြာꩻ အရာႏထင်ႏအီအရန်းရန်း၊ (၂) ဥပဒေႏ စီꩻကန်ꩻဖုံႏ ပျꩻနယ်ခွင်ꩻ၊ (၃) ထွုံꩻစမ်ႏအစဲဥ်ႏဆွိုက်လွဥ် ထူႏဆွုမ်ႏလက်ခံႏနွောင်ꩻ၊ (၄) ထာꩻမာꩻကို ကေႏလယ်ႏမုဖုံႏနောဝ်ꩻသွူ။

တာႏဝွန်ႏ(Responsibility )

ဝွန်ႏထမ်ꩻသားတဖြာꩻနောဝ်ꩻ ကဖန်းဖြယ်ဖေႏ အွဥ်ထွော့ဖေႏဒါႏ ထာꩻမာꩻခွင်ႏကိုဖုံႏယို နေးရဲင်ꩻထေအာႏ၊စွန်ꩻအာႏကျိုꩻစာꩻခွုမ်မာꩻဗာႏကရိုꩻဒါႏ တာႏဝွန်ႏယို ကေႏကေႏလယ်ႏလယ်ႏ မာꩻဗာႏကရိုꩻနောဝ်ꩻ တာႏဝွန်ႏနဝ်ꩻသွူ။

မာꩻပဲင်ႏခွင်ꩻအာႏဏာႏဖန်းဖြယ်ဖေႏလွေꩻ(Delegation of Authority )

ကဖန်းဖြယ်ဖေႏဒါႏ ထာꩻမာꩻခွင်ႏအကို ဖေႏကခွုမ်စမ်ႏမာꩻနွောင်ꩻနောဝ်ꩻ စီႏမံႏဖန်းဖြယ်သားတဖြာꩻ တားလဲ့ ဌာႏနတဗာႏပုဂ္ဂိုလ်ႏ တားလဲ့ ဌာနအလင်တဗာႏအလောင်း ဖန်းဖြယ်ခွယ်ꩻဖေႏအာႏဏာႏနောဝ်ꩻစားသွူ။ကွပ်မာꩻပဲင်ႏခွင်ꩻအာႏဏာႏဖန်းဖြယ်လွေꩻဖေႏတဲင်တွော့ꩻ စီႏမံႏဖန်းဖြယ်သားတဖြာꩻနောဝ်ꩻ ဝွေꩻသီးထာꩻမာꩻအအဲဥ်ႏအလုဲင်ႏယို ခြဲ့ꩻလုဲင်းနွောင်ꩻစွဥ်ႏလဲ့ ထာꩻမာꩻမာꩻပဲင်ႏခွင်ꩻ၊ဖန်းဖြယ်ခွယ်ꩻအာႏဏာႏ မဥ်ႏတဲက်ထွားဗာႏနောဝ်ꩻ နီစူဆꩻလꩻကအဝ်ႏဒါႏ ထာꩻမာꩻသားသီး ယွုမ်းအံႏမု၊သေထူႏတာႏဝွန်ႏ၊ထာꩻမာꩻကေႏလယ်ႏမုတွမ်ႏမာꩻနွောင်ꩻစွန်ꩻအာႏအလောင်း ထွာဗာႏနောဝ်ꩻစားသွူ။

သွုံꩻပျုသတင်ꩻအချက်အဗာႏအနယ်ꩻပညာႏ

သွုံꩻလွေꩻသွူအနယ်ꩻပညာႏ သတင်အချက်အဗာႏဖုံႏ ဆꩻလနောဝ်ꩻအတွိုင်ꩻ သတိရောင်ဗာႏနောဝ်ꩻသွူ။ ပထမတနယ်ꩻနောဝ်ꩻ သတင်ꩻအချက်အဗာႏအနယ်ꩻပညာႏနောဝ်ꩻတဲ့ အဝ်ႏတဖူꩻနယ်ꩻတလီးလွုမ်ꩻသွူ။ကာꩻ၊စက်၊ကူꩻလိတ်မိတ္တူတွမ်ႏနဝ်ꩻစား တပီတဝ်းဝင်ꩻသွူ။ဖြေꩻတခြိုꩻဖုံႏယို အီႏသွုံꩻလွေꩻခင်ႏလမ်းမုဲင်ꩻကို ထွုမ်ႏထောင်ထွားနဝ်ꩻစား တမွေးတဝ်းတဲင် ခါးလားကဖြေꩻတခြိုꩻ လိုႏအပ်ဒါႏကလွောက်ꩻဖက်တခြိုꩻဖုံႏယို လွိုက်ရွေꩻဖြေꩻဖေႏဗာႏသွူ။သတင်ꩻအချက်အဗာႏအနယ်ꩻပညာႏယဟန်ႏနောဝ်ꩻ ခွုမ်စမ်ႏကျိုꩻဆောင်ႏလွေꩻ ခဲတံ၊စေးလာႏ၊တွမ်ႏဖုန်းသွုပ်သွယ်ႏလွေꩻ၊ခွဲတေားထေ့ဝင်ꩻ အုံကိုမ်ဒေါ့ရီ၊ထွားလိတ်တွိုက်ကို ထူႏကူꩻနေးသတင်ꩻအချက်အဗာႏအနယ်ꩻတဖူꩻယိုစား သွုံꩻအပ်လိုႏအပ်ကနောဝ်ꩻသွူ။သိပ္ပံအနယ်ꩻပညာႏသျင်ႏနောဝ်ꩻ တွမ်ႏကွန်ပျူတာယို ဒင်ႏခါꩻနေးမတ်တန်ꩻအယံသွတ်ꩻနောဝ်ꩻသွူ။ဒုတိယအချက်နောဝ်ꩻ ခမ်းသားလိုႏအပ်ချက်ဖုံႏယို လိုႏအွဥ်ႏနယ်နွောင်ꩻထွူတဲင် ခမ်းထီတန်အရန်းသား သတင်ꩻအချက်အဗာႏဖုံႏယို တွမ်ႏအမဲန်ႏတရာꩻစွို့ꩻစွို့ꩻဖေႏကထီႏထွꩻဗာႏနောဝ်ꩻ လိုႏတယ်ႏဆို့ꩻဖေႏခါꩻငါႏသွူ။

ကအုံနောင်လိတ်စောင်ႏနောဝ်ꩻ

အုံနောင်

Reflist