Historio de okcidenta muziko

From Wikiversity
Jump to navigation Jump to search
Louis Armstrong – Unu el la plej gravaj muzikistoj de la pasia jxazo kun granda influo sur la plua evoluo de jxazo

Jxazo estas muzikgxenro ekestinta proks. 1900 en la sudaj sxtatoj de Usono, kiun komence generis cxefe nigruloj kaj kiu multmaniere evoluis – ofte per kunfando kun aliaj muzikaj tradicioj kaj gxenroj. Intertempe al jxazo ankaux apartenas muzikformoj, kiuj ofte nur malfikse aux preskaux ne ligigxas al nigrula tradicio.

Jxazo ofte estas rigardata rilate sian artan gravecon kiel usona paralelajxo al „klasika“ euxropa muziko. Krom tio gxi malfermis en preskaux cxiuj fakoj de muziko, ekde popularmuziko gxis popolmuziko, novajn eblecojn.

Rok-muziko aux simple roko (angle rock music) estas muzika gxenro evoluinta cxirkaux post la dua mondmilito en Usono kaj disvastigxinta tra la tuta mondo. Gxi parte bazigxas sur rokenrolo kaj rokabilo, kaj ekeblis pro la inventigxo de la elektra gitaro. Aliaj gravaj instrumentoj uzataj estas drumo kaj bas-gitaro. Roko multege influis la evoluon al moderneco kaj la liberigxo de la junularo el tradiciaj dogmoj.

Bluso (angle: Blues, la bluaj, idiome por esti afliktita) estas vocxa kaj instrumenta muzikspeco en malrapida aux moderata tempo kiu kreigxis far la idoj de afrikaj sklavoj en la ruraj komunumoj de suda Usono. La bluso radikis en okcidenta-afrikaj profana kantoj, laborkantoj (worksong), melodiaj vokoj (field holler) kaj cxantoj. La dominantaj elementoj estas afrikanismoj kiel la kvintona aux sestona blusa gamo, off-beat, la voko-kaj-respondo-skemo, interrompaj vokoj kaj recitativoj. La bluso kutime sekvas dudektakta strofoj-skemo kiu repetigxis. La tekstoj temas pri malfelicxa homa fato, precipue pri adulto, vana amo, soleco, malricxeco, alkoholismo kaj hejmveo.

Kontreo (angle: Country) estas arta stilo devenanta el la ebenajxoj kaj montoj de centra Nord-Ameriko, la iama "Sovagxa Okcidento".

Karakterizas tiun muzikon fortaj ritmoj, uzo de violono, gitaro, bangxo kaj kontrabaso, kaj romantikaj tekstoj, kiuj foje komentas aktualajxojn (ecx se banalajn).